کاپینگ قهوه (Coffee Cupping) یک روش تخصصی و حرفهای است که برای ارزیابی عطر، طعم، و ویژگیهای حسی قهوه استفاده میشود. این روش به ما کمک میکند تا دانههای قهوه از مناطق مختلف جهان را ارزیابی کنیم و با توجه به طعمها و عطری که ایجاد میکنند، تصمیمگیریهای دقیقتری درباره کیفیت قهوه داشته باشیم. هدف از کاپینگ، درک عمیقتر از ویژگیهای طعمی و عطری قهوه و مقایسه قهوههای مختلف برای انتخاب بهترین دانههاست.
مراحل کاپینگ قهوه
برای کاپینگ قهوه، چندین مرحله تخصصی وجود دارد که به صورت زیر انجام میشود:
آسیاب کردن قهوه
در این مرحله، دانههای قهوه با آسیاب درشت آماده میشوند. دقت در اندازه آسیاب بسیار مهم است؛ زیرا نوع آسیاب تاثیر مستقیم بر فرایند استخراج و طعم نهایی قهوه دارد. آسیاب بیش از حد ریز یا درشت میتواند طعمها را تغییر دهد و تجربه کاپینگ را تحت تأثیر قرار دهد.
دمآوری قهوه
پس از آسیاب کردن، مقدار معینی از پودر قهوه در فنجانهای مخصوص کاپینگ قرار میگیرد. آب داغ با دمای بین 93 تا 96 درجه سانتیگراد به قهوه اضافه میشود. در این مرحله، قهوه باید به مدت 4 دقیقه استراحت کند تا به طور کامل دم بکشد. در حین این استراحت، پوستهای از پودر قهوه روی سطح فنجان تشکیل میشود.
شکستن پوسته
در مرحله بعد، با استفاده از قاشق کاپینگ، این لایه شکسته میشود. در این لحظه، عطر اصلی قهوه آزاد میشود و چشندگان به دقت به بوییدن و ارزیابی آن میپردازند. بررسی عطر در این مرحله یکی از مهمترین عوامل در ارزیابی قهوه است، زیرا عطرهای آزاد شده نشانگر بسیاری از ویژگیهای ذاتی قهوه هستند.
چشیدن قهوه
بعد از شکستن پوسته، قهوه با قاشق به دهان کشیده میشود و با وارد کردن هوا، طعمهای مختلف قهوه بهتر حس میشوند. این تکنیک به چشندگان امکان میدهد تا طعمها و ویژگیهای قهوه را دقیقتر حس کنند و تفاوتهای طعمی قهوههای مختلف را شناسایی کنند. در کاپینگ، ما به دنبال شناسایی عطرها، طعمهای اصلی، اسیدیته، بافت، و پسمزه قهوه هستیم.
انواع قهوه در کاپینگ
قهوههایی که در کاپینگ بررسی میشوند، معمولاً شامل قهوههای اسپشیالیتی هستند که دارای کیفیت بسیار بالایی میباشند. این قهوهها معمولاً از دانههای عربیکا تهیه میشوند که به دلیل ویژگیهای منحصر به فرد خود، طعمهای پیچیدهتری را ارائه میدهند. برای مثال، قهوههای آمریکای جنوبی معمولاً دارای اسیدیته روشن و طعمهای میوهای هستند، در حالی که قهوههای آفریقایی ممکن است طعمهای مرکباتی و گلی داشته باشند.
محل مناسب برای کاپینگ قهوه
محل مناسب برای کاپینگ قهوه باید به گونهای باشد که تمام عوامل محیطی تحت کنترل باشند تا نتایج کاپینگ دقیق و قابل اعتماد باشند. برخی از ویژگیهای مهم مکان مناسب برای کاپینگ عبارتند از:
مکان آرام و بدون بوهای مزاحم
کاپینگ قهوه نیاز به تمرکز و ارزیابی دقیق عطرها و طعمها دارد، بنابراین هرگونه بوی مزاحم مانند غذا، عطر یا سیگار میتواند نتایج را تحت تاثیر قرار دهد.
دمای محیط کنترل شده
دمای محیط باید در محدوده مناسبی باشد تا از تأثیر تغییرات دما بر روی قهوه جلوگیری شود. دمای بالا یا پایین میتواند طعم قهوه را تغییر دهد.
نور مناسب
نور کافی و طبیعی میتواند در بررسی دقیق رنگ و ظاهر قهوه کمک کند، اما باید از نورهای مصنوعی قوی و رنگی که ممکن است روی ارزیابی تأثیر بگذارد، اجتناب کرد.
سطح صاف و تمیز
محل کاپینگ باید مجهز به سطوح تمیز و بهداشتی باشد که برای قرار دادن فنجانها و تجهیزات کاپینگ مناسب باشند.
دسترسی به آب تمیز
آب با کیفیت بالا برای تهیه قهوه و تمیز کردن تجهیزات کاپینگ ضروری است. آب آلوده یا با کیفیت پایین میتواند طعم قهوه را تغییر دهد.
ابزارهای مناسب
مکان کاپینگ باید شامل تمامی ابزارهای مورد نیاز مانند فنجانهای کاپینگ، قاشق کاپینگ، آسیاب قهوه، و تایمر باشد تا فرایند به درستی انجام شود.
به طور کلی، آزمایشگاههای قهوه یا مکانهای تخصصی مانند کافهها یا رویدادهای کاپینگ میتوانند محلهای مناسبی برای کاپینگ حرفهای باشند.
اهمیت کاپینگ در صنعت قهوه
کاپینگ قهوه برای تولیدکنندگان و خریداران قهوه از اهمیت بسیاری برخوردار است. این روش به تولیدکنندگان کمک میکند تا کیفیت محصولات خود را ارزیابی کرده و نقاط قوت و ضعف قهوههای خود را شناسایی کنند. همچنین، خریداران میتوانند با استفاده از کاپینگ، بهترین دانههای قهوه را برای خرید انتخاب کنند. کاپینگ همچنین برای مصرفکنندگان علاقهمند به قهوه فرصتی است تا تفاوتهای طعمی میان انواع قهوههای مختلف را شناسایی و درک کنند.
در کاپینگ قهوه به دنبال چه ویژگیهایی هستیم؟
در فرآیند کاپینگ، چندین ویژگی مهم در قهوه ارزیابی میشود که هر کدام به نحوی در تعیین کیفیت نهایی آن تأثیر دارند:
عطر (Aroma)
یکی از اولین جنبههایی که در کاپینگ ارزیابی میشود، عطر قهوه است. عطر قهوه میتواند اطلاعات مهمی در مورد کیفیت و طراوت دانهها بدهد. در کاپینگ، عطر قهوه در دو مرحله بررسی میشود: یکی زمانی که قهوه تازه آسیاب شده و هنوز خشک است، و دیگری پس از شکستن پوسته. عطر قهوه میتواند شامل طیف گستردهای از نتها باشد، از جمله نتهای گلها، میوهها، شکلات، ادویهها و آجیلها. هر کدام از این عطرها نشاندهنده نوع خاصی از قهوه هستند و میتوانند به انتخاب دانههای باکیفیت کمک کنند.
طعم (Flavor)
طعم قهوه همان چیزی است که پس از چشیدن در دهان حس میشود. این طعم ممکن است شامل نتهای میوهای، شکلاتی، کاراملی یا حتی چوبی باشد. در کاپینگ، توجه زیادی به تعادل میان این طعمها و کیفیت کلی آنها میشود. طعم قهوه نه تنها بیانگر منطقهای است که دانههای قهوه از آن آمدهاند، بلکه میتواند نشاندهنده روش فرآوری و برشتهکاری دانهها نیز باشد.
بافت (Body)
بافت قهوه به حس دهانی آن اشاره دارد، یعنی اینکه قهوه چقدر در دهان سنگین یا سبک حس میشود. برخی از قهوهها بافتی روغنی و سنگین دارند، در حالی که برخی دیگر بافتی سبکتر و تمیزتر دارند. این ویژگی به دلیل تفاوتهای ذاتی در دانههای قهوه و نحوه فرآوری آنها ایجاد میشود و یکی از عوامل مهم در تعیین ترجیحات شخصی افراد است.
اسیدیته (Acidity)
اسیدیته یکی از ویژگیهای کلیدی قهوه است که در کاپینگ ارزیابی میشود. اسیدیته به تیزی و تازگی قهوه اشاره دارد و به قهوه یک احساس زنده و پویا میدهد. اسیدیته مناسب میتواند طعم قهوه را جذابتر کند و به تجربه نوشیدن آن افزودنی مثبت بدهد. قهوههایی با اسیدیته بالا معمولاً دارای نتهای میوهای یا مرکباتی هستند.
پسمزه (Aftertaste)
پسمزه به طعمی اشاره دارد که پس از بلعیدن قهوه در دهان باقی میماند. یک پسمزه خوشایند و دلپذیر میتواند تجربه نوشیدن قهوه را بهطور قابل توجهی بهبود بخشد. قهوههایی که پسمزه طولانی و متعادلی دارند، اغلب به عنوان قهوههایی با کیفیت بالاتر شناخته میشوند.
ویژگیهای عطری قهوه در کاپینگ
عطر قهوه یکی از اصلیترین جنبههایی است که در کاپینگ ارزیابی میشود. عطر قهوه میتواند طیف وسیعی از رایحهها را شامل شود که به نوع دانه، محل رشد، فرآوری و برشتهکاری آن بستگی دارد. برخی از رایجترین عطرهای قهوه عبارتند از:
عطرهای گلدار (Floral)
قهوههایی که دارای عطر گلدار هستند، معمولاً ظریف و سبکاند. این نتها ممکن است به گلهای سفید، یاسمن، یا حتی رز شبیه باشند.
عطرهای میوهای (Fruity)
عطرهای میوهای در قهوههای دارای اسیدیته بالا بیشتر مشاهده میشوند و ممکن است شامل نتهای توتفرنگی، سیب، یا مرکبات باشند.
عطرهای شکلاتی و کاراملی (Chocolate & Caramel)
قهوههایی که عطرهای شکلاتی و کاراملی دارند، معمولاً قویتر و غنیتر هستند. این عطرها اغلب در قهوههای برشتهشدهتر مشاهده میشوند.
عطرهای آجیل (Nutty)
قهوههای با عطر آجیل دارای نتهایی شبیه به بادام یا فندق هستند. این نتها معمولاً در قهوههای معتدل و شیرینتر مشاهده میشوند.
عطرهای ادویهای (Spicy)
برخی قهوهها عطرهایی شبیه به دارچین، جوز هندی یا حتی فلفل سیاه دارند که به آنها عمق و پیچیدگی بیشتری میدهد.
ابزارها و تجهیزات کاپینگ
برای انجام کاپینگ به ابزارهای خاصی نیاز داریم که معمولاً شامل موارد زیر است:
فنجانهای کاپینگ: فنجانهای استاندارد با حجم 150 تا 200 میلیلیتر که برای ارزیابی دقیق قهوه طراحی شدهاند.
قاشق کاپینگ: قاشقهای منحنی که برای شکستن پوسته و چشیدن قهوه استفاده میشوند.
آسیاب قهوه: برای آسیاب کردن دقیق دانههای قهوه در کاپینگ از آسیابهایی با دقت بالا استفاده میشود.
چالشهای کاپینگ
کاپینگ قهوه نیاز به تجربه و دقت بالایی دارد. یکی از چالشهای اصلی در کاپینگ، توانایی تشخیص و تمایز بین طعمها و عطرهای مختلف قهوه است. همچنین، عواملی مانند دمای آب و نوع آسیاب کردن دانهها میتوانند تاثیر زیادی بر نتیجه نهایی داشته باشند. تفاوتهای محیطی مانند دما و رطوبت نیز میتوانند تجربه کاپینگ را تحت تأثیر قرار دهند.
خرید قهوه
کاپینگ قهوه یک فرآیند دقیق و علمی است که برای ارزیابی کامل ویژگیهای قهوه طراحی شده است. این روش به ما امکان میدهد تا از طریق حواس چشایی و بویایی، تفاوتهای قهوههای مختلف را به دقت بررسی کنیم و بهترین دانهها را انتخاب کنیم. اگر به دنبال تجربه کاپینگ یا خرید قهوه با کیفیت هستید، میتوانید از فروشگاه قهوه واکا بهترین دانههای قهوه عربیکا و روبوستا را تهیه کرده و لذت ببرید.